Wada wzroku nie wyklucza uzyskania prawa jazdy kat. B. W Polsce nie istnieje przepis określający maksymalną wadę w dioptriach — liczy się wynik po korekcji. Minimalna wymagana ostrość to 0,5 w lepszym oku i 0,2 w gorszym (obuocznie minimum 0,5) oraz pole widzenia co najmniej 120°. Krótkowzroczność, dalekowzroczność i astygmatyzm nie są przeciwwskazaniem, jeśli okulary lub soczewki wyrównują wzrok do wymaganych wartości.
Czy można mieć prawo jazdy przy wadzie wzroku?
Wada wzroku nie stanowi przeszkody w zdobyciu prawa jazdy kat. B — w polskich przepisach nie istnieje żaden zapis określający maksymalną dopuszczalną wadę wzroku podaną w dioptriach. Liczy się wyłącznie to, czy po ewentualnej korekcji (okulary lub soczewki) spełniasz wymagania dotyczące ostrości widzenia i pola widzenia.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, obuoczna ostrość wzroku po zastosowanej korekcji nie może wynosić mniej niż 0,5. W praktyce oznacza to minimum 0,5 w lepszym oku i 0,2 w gorszym — przy widzeniu jednoocznym wymagane jest minimum 0,5 w oku widzącym.
Regulacji podlega również poziom pola widzenia kierowcy, które powinno wynosić minimum 120° przy zakresach: 50° w lewo, 50° w prawo oraz 20° w górę i dół. Rozporządzenie określa również czas, który powinien upłynąć od momentu powstania jednooczności lub diplopii — musi to być co najmniej 12 miesięcy. Wartości te odnoszą się do badania wzroku kierowców z uprawnieniami kat. A i B.
W przypadku badań kierowców zawodowych na prawo jazdy kat. C oraz prawo jazdy na autobus kat. D wymagania względem ostrego widzenia są bardziej restrykcyjne.
Jak wyglądają badania wzroku na prawo jazdy?
Badanie wzroku na prawo jazdy polega na sprawdzeniu ostrości widzenia przy pomocy tablicy Snellena. Kierowcy oraz kandydaci na kierowców odczytują litery i cyfry z kolejno umieszczonych pod sobą rzędów znaków. Następnie specjalista przechodzi do zbadania pola widzenia, które pozwala określić zakres widzenia bez odwracania głowy w różnych kierunkach.
Przy badaniu wzroku kierowców z prawem jazdy kat. C i D dodatkowo weryfikacji podlega rozpoznawanie barw i widzenie zmierzchowe.
Osoby z wadą wzroku, które stosują korekcję, powinny powiadomić o tym lekarza i wziąć ze sobą używane okulary korekcyjne lub soczewki kontaktowe. W takiej sytuacji badanie jest przeprowadzane przy zastosowaniu stosowanej metody korekcji.
Badania na prawo jazdy należy wykonać u lekarza medycyny pracy – koszt wizyty wynosi 200 złotych.
Dopuszczalna wada wzroku na prawo jazdy kat. B — co mówią przepisy?
Polskie przepisy nie podają limitu dioptrii dla kategorii B. Kluczowe wymagania to:
Ostrość wzroku (visus):
- Minimum 0,5 w lepszym oku i 0,2 w gorszym — z korekcją lub bez
- Obuoczna ostrość wzroku: minimum 0,5
- Przy widzeniu jednoocznym: minimum 0,5 w oku widzącym
Pole widzenia:
- Minimum 120° w poziomie
- Co najmniej 50° w lewo, 50° w prawo, 20° w górę i w dół
Co ocenia lekarz poza ostością wzroku:
- Widzenie barw
- Widzenie zmierzchowe
- Ewentualna diplopia (podwójne widzenie)
Krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm — nawet znaczne — nie przekreślają prawa jazdy kat. B, jeśli po dobraniu korekcji osiągasz powyższe wartości. Typowe limity dioptrii (np. ±8 D) częściej pojawiają się przy kategoriach zawodowych C i D, ale i tam kluczowe jest spełnienie norm po korekcji, nie sama wartość wady.
Jeśli do spełnienia norm potrzebujesz okularów lub soczewek, lekarz wpisze w prawo jazdy odpowiedni kod ograniczenia i może skrócić ważność orzeczenia — np. do 5 lat zamiast standardowych 10.
Kiedy wada wzroku może zablokować prawo jazdy kat. B:
- Ostrość poniżej 0,5 mimo korekcji w jedynym widzącym oku
- Pole widzenia zawężone poniżej 120° w poziomie
- Nasilona diplopia lub ciężkie zaburzenia widzenia przestrzennego
- Problemy z rozróżnianiem barw sygnalizacji drogowej
Kody ograniczeń przy wadzie wzroku w prawie jazdy
Jeśli podczas badania wzroku kierowców lub kandydatów na kierowców lekarz stwierdzi wystąpienie wady wzroku, informacja o tym znajdzie się w dokumentacji medycznej tej osoby, a także zostanie uwzględniona w wydanym dokumencie. Na blankiecie prawa jazdy w sekcji nr 12 znajdują się kody ograniczeń.
To informacje zapisane w postaci ciągu cyfr, które oznajmiają o wystąpieniu różnych dysfunkcji, a także mniejszym lub większym zakresie uprawnień danego kierowcy.
Sprawdź: Jakie są i co oznaczają kody na prawo jazdy?
Kody ograniczeń dotyczące wad wzroku rozpoczynają się od adnotacji 01. W zależności od rodzaju zaleconej metody korekcji zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 sierpnia 2012 stosuje się zapis:
- 01.01 – okulary korekcyjne,
- 01.02 – soczewka(i) kontaktowa(e),
- 01.05 – przepaska na oko,
- 01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe,
- 01.07 – indywidualna korekta lub ochrona wzroku.
Stosowanie się do kodów ograniczeń uwzględnionych w prawie jazdy to obowiązek każdego kierowcy. Jeśli osoba z wadą wzroku i adnotacją w dokumencie o konieczności noszenia okularów korekcyjnych podczas kontroli policji drogowej nie będzie ich miała, może otrzymać mandat w wysokości 500 złotych.
Na jaki czas wydaje się prawo jazdy przy wadzie wzroku?
Termin ważności prawa jazdy kierowców z wadą wzroku jest krótszy niż u osób z prawidłowo funkcjonującym narządem wzroku. Przy krótkowzroczności lub dalekowzroczności dokument z reguły jest wydawany na okres 10 lat, natomiast jeśli wada jest poważniejsza i wymaga częstych kontroli – czas ważności prawa jazdy może zostać skrócony do 5 lat.
W celu przedłużenia ważności dokumentu należy ponownie wykonać zalecane badania lekarskie dla kierowców odpowiadające rodzajowi przyznanych uprawnień.
