W Polsce funkcjonuje szereg kodów ograniczeń w prawie jazdy, z czego najczęściej spotykane to kody zdrowotne (01–05) i techniczne (78, 96). Kody ograniczeń w prawie jazdy – co oznaczają i gdzie je sprawdzić – to zapis w rubryce 12 dokumentu, określający warunki prowadzenia pojazdu: od obowiązku jazdy w okularach po ograniczenia do automatycznej skrzyni biegów. Oznaczenia te wpływają na zakres uprawnień kierowcy i są aktualizowane wraz z nowymi przepisami – od marca 2026 roku pojawią się również kody 112 i 113 dotyczące kierowców w okresie próbnym.
Czym są kody ograniczeń i gdzie je znaleźć w prawie jazdy?
Kody ograniczeń w prawie jazdy znajdują się w rubryce 12 na rewersie dokumentu i określają warunki, w jakich kierowca może prowadzić pojazd konkretnej kategorii. To krótkie oznaczenia decydujące np. o konieczności stosowania okularów korekcyjnych czy dopuszczeniu wyłącznie pojazdów z automatyczną skrzynią biegów.
Każdy kod jest przypisany do konkretnej kategorii uprawnień – może więc widnieć przy kategorii B, ale nie przy C czy D. Oznacza to, że ograniczenie dotyczy wyłącznie tej kategorii, przy której widnieje wpis.
Rubryka 12 znajduje się w dolnej części odwrotu prawa jazdy, obok liter B, C czy D – tam pojawia się pojedynczy kod lub zestaw kilku oddzielonych przecinkiem, np. 01.06 i 78, oznaczających różne wymogi zdrowotne i techniczne.
Kody dzielą się według funkcji:
- zdrowotne (01–05) – dotyczą stanu zdrowia kierowcy,
- techniczne (78, 79, 96) – wskazują rodzaj pojazdu lub sposób jego dostosowania,
- zawodowe (95) – potwierdzają kwalifikacje kierowcy wykonującego przewóz drogowy,
- administracyjne (70, 71, 102–105) – informują o historii dokumentu.
Brak wpisu przy danej kategorii oznacza brak ograniczeń. Podczas badań lekarskich lub po skierowaniu przez WORD lekarz orzecznik może zadecydować o wprowadzeniu odpowiedniego kodu.
Kod 01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe (badania lekarskie kierowców)
Kody ograniczeń w prawie jazdy obejmują m.in. 01.06 – obowiązek prowadzenia pojazdu w okularach korekcyjnych lub soczewkach kontaktowych. Kierowca ma wybór sposobu korekcji wzroku.
Prowadzenie pojazdu bez korekcji, mimo wpisanego kodu 01.06, traktowane jest jako jazda bez wymaganych uprawnień. Brak okularów lub soczewek w czasie kontroli uznaje się za naruszenie przepisów i może skutkować mandatem oraz punktami karnymi.
Kod wpisuje lekarz orzecznik po badaniach lekarskich kierowców, zwykle przed rozpoczęciem kursu lub przy wymianie dokumentu. Obowiązuje tylko dla tej kategorii, przy której został umieszczony.
W Akademii Dobrej Jazdy we Wrocławiu badania lekarskie odbywają się przed rozpoczęciem kursu, dlatego kursanci wiedzą z wyprzedzeniem, czy w ich prawie jazdy pojawi się kod 01.06.
Kod 78 w prawie jazdy – ograniczenie do automatycznej skrzyni biegów
Kody ograniczeń w prawie jazdy zawierają również oznaczenie 78, które oznacza, że kierowca może prowadzić wyłącznie pojazdy z automatyczną skrzynią biegów. Ograniczenie to pojawia się wtedy, gdy kurs i egzamin odbyły się na samochodzie z automatem.
Osoba z takim wpisem nie może prowadzić auta z manualną skrzynią biegów. Aby usunąć kod 78, należy zdać egzamin praktyczny na pojeździe z manualną skrzynią biegów w WORD. Po jego zaliczeniu można złożyć wniosek o wydanie nowego dokumentu bez ograniczenia.
W Akademii Dobrej Jazdy we Wrocławiu kursanci wybierają między szkoleniem na automacie lub manualu, co pozwala zdecydować, czy kod 78 pojawi się w ich prawie jazdy.
Kody zdrowotne – korekta wzroku, słuchu i protezy
Kody 01–05 obejmują ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia kierowcy – od korekty wzroku po używanie protez. Wynikają z orzeczenia lekarskiego i muszą być przestrzegane. Ich lekceważenie jest traktowane jak prowadzenie bez uprawnień.
Najczęściej stosowane są:
- 01 – korekcja wzroku (np. 01.01 – wyłącznie okulary, 01.06 – okulary lub soczewki),
- 02 – aparat słuchowy,
- 03 – protezy lub szyny ortopedyczne,
- 05 – ograniczone korzystanie z pojazdu zgodnie z decyzją lekarza orzecznika.
Badania te można wykonać jeszcze przed rozpoczęciem kursu. Akademia Dobrej Jazdy współpracuje z orzecznikami, dzięki czemu kursanci uzyskują wszystkie wymagane zaświadczenia na miejscu.
Kod 95 – kwalifikacje zawodowe kierowcy
Kod 95 to potwierdzenie ukończenia kwalifikacji zawodowych, nie ograniczenie. Świadczy o uzyskaniu kwalifikacji wstępnej lub przyspieszonej, wymaganej w transporcie zarobkowym.
Kod 95 jest ważny 5 lat i wymaga późniejszego odnowienia poprzez kurs okresowy (35 godzin teorii). W prawie jazdy, w polu 12, przy kodzie znajduje się data jego wygaśnięcia, np. „95 do 15.03.2029″.
Brak ważnego kodu 95 uniemożliwia wykonywanie przewozów zarobkowych. W Akademii Dobrej Jazdy we Wrocławiu kierowcy mogą odbyć zintegrowany kurs prawa jazdy kat. C lub C+E z kwalifikacją wstępną przyspieszoną, co pozwala uzyskać prawo jazdy z kodem 95 i rozpocząć pracę w transporcie od razu.
Kod 96 – rozszerzenie kategorii prawa jazdy B
Kod 96 (B96) rozszerza prawo jazdy kategorii B i pozwala prowadzić zestaw pojazdów o łącznej DMC do 4250 kg, bez egzaminu państwowego na kategorię B+E. Standardowa kategoria B pozwala na 3500 kg, więc kod 96 dodaje możliwość ciągnięcia cięższych przyczep.
Aby uzyskać wpis, należy ukończyć 7‑godzinne szkolenie praktyczne zakończone sprawdzeniem umiejętności w ośrodku szkoleniowym. Kod 96 pozwala legalnie prowadzić większe zestawy, np. z przyczepami kempingowymi.
Szkolenie B96 oferują ośrodki mające uprawnienia do wyższych kategorii – we Wrocławiu m.in. Akademia Dobrej Jazdy, posiadająca status SUPER OSK.
Kody administracyjne – wtórnik i wymiana zagranicznego prawa jazdy
Kody ograniczeń w prawie jazdy obejmują też oznaczenia administracyjne (70, 71, 79, 102–105), które informują o historii dokumentu i nie wpływają na posiadane uprawnienia.
- 71 – wtórnik wydany w miejsce zgubionego, zniszczonego lub skradzionego dokumentu,
- 70 – wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie,
- 79 – ograniczenie techniczne dla określonej konfiguracji pojazdu, np. 79(C1E>12000kg),
- 102–105 – zachowanie uprawnień przy konwersji starych kategorii na nowe.
Instruktorzy z Akademii Dobrej Jazdy podczas szkoleń tłumaczą kursantom znaczenie tych wpisów i sposób ich odczytywania w rubryce 12.
FAQ
Co oznacza kod ograniczeń 01.06 w prawie jazdy?
Kod 01.06 oznacza obowiązek prowadzenia pojazdu w okularach korekcyjnych lub soczewkach kontaktowych. Kierowca może wybrać, w czym jedzie. To najczęściej spotykany kod zdrowotny w Polsce, wpisywany przez lekarza orzecznika po badaniu wzroku (ok. 50 słów).
Co oznacza kod ograniczeń 01.01 w prawie jazdy?
Kod 01.01 to obowiązek prowadzenia pojazdu wyłącznie w okularach korekcyjnych, bez możliwości używania soczewek. Różni się od 01.06, który pozwala na wybór między obiema formami korekcji wzroku.
Co oznacza ograniczenie 71 01.01 w prawie jazdy?
To połączenie kodów: 71 oznacza wtórnik prawa jazdy, a 01.01 – obowiązek prowadzenia w okularach. Oznacza to, że dokument został wydany ponownie, a kierowca ma obowiązek jazdy w okularach korekcyjnych.
Jak usunąć kod ograniczenia z prawa jazdy?
Sposób zależy od typu kodu. Kod 78 (automat) usuwa się po zdaniu egzaminu praktycznego na manualu, kody zdrowotne (01–05) można usunąć po pozytywnym orzeczeniu lekarskim, a kody administracyjne (70, 71) nie wymagają usuwania, bo nie wpływają na zakres uprawnień.
Czy z kodem 01 mogę zdać egzamin na prawo jazdy?
Tak. Kod 01 (np. 01.01 lub 01.06) oznacza jedynie obowiązek prowadzenia w okularach lub soczewkach. Egzamin praktyczny można zdawać z użyciem korekcji wzroku, a odpowiedni kod zostanie dopisany do prawa jazdy po badaniu lekarskim.
Co oznacza kod 106 w prawie jazdy?
Znaczenie kodu 106 może różnić się w zależności od kontekstu wydania dokumentu. Aby poznać jego dokładne znaczenie, należy skontaktować się z wydziałem komunikacji, który wydał dokument.
Co oznacza kod 40.11 w prawie jazdy?
Znaczenie kodu 40.11 może różnić się w zależności od kontekstu wydania dokumentu. W razie wątpliwości należy sprawdzić dokument w wydziale komunikacji.
